|
|
|
 |
 |
 |
 |
|
Επιδημιολογία
|
|
 |
|
Το 1/3 του πληθυσμού του πλανήτη έχει μολυνθεί από το Μ.Φυματίωσης (Μ.Φ) και 3-3,3 εκατομμύρια άνθρωποι πεθαίνουν από φυματίωση ετησίως, εκ των οποίων 450-500.000 είναι παιδιά. Το 80% της μόλυνσης, το 90% της νόσου και το 95% των θανάτων συμβαίνουν στις αναπτυσσόμενες χώρες.
Από το 1985 παρατηρείται διεθνώς νέα έξαρση της φυματίωσης, χαρακτηριστικό στοιχείο της οποίας είναι αυτή τη φορά, η παγκοσμιότητα. Αυτό οφείλεται στην εύκολη και αθρόα μετακίνηση πληθυσμών από αναπτυσσόμενες προς αναπτυγμένες χώρες και αντίστροφα.
Κύριο αίτιο αυτής της νέας έξαρσης της φυματίωσης είναι το σύνδρομο της επίκτητης ανοσολογικής ανεπάρκειας. Οι ασθενείς με AIDS πεθαίνουν σε ποσοστό μεγαλύτερο από 50% με λοίμωξη από μυκοβακτηρίδια, φυματιώσεως ή περιβαλλοντικά. Τα αντιφυματικά φάρμακα είναι, σε αυτούς τους ασθενείς, μη αποτελεσματικά, ενώ αναπτύσσονται με μεγάλη ευκολία, ανθεκτικά στελέχη μυκοβακτηριδίου.
Άλλα αίτια είναι η φτώχεια, οι τοπικοί πόλεμοι, η έλλειψη φαρμάκων, η κατάρρευση των συστημάτων υγείας, η υψηλή ανθεκτικότητα του Μ.Φ, η έλλειψη προγραμμάτων πρόληψης και αντιμετώπισης κ.ά. Σε αναπτυγμένες χώρες, εστία διασποράς αποτελούν οι μετανάστες από χώρες με υψηλή επίπτωση φυματίωσης, οι οποίοι κατά βάση διασπείρουν τη νόσο μεταξύ τους. Η μακρά όμως παραμονή στη χώρα υποδοχής οδηγεί στην κοινωνική διείσδυση με αποτέλεσμα τη μεταφορά της νόσου και στον αυτόχθονα πληθυσμό.
Η νόσος, επί ενηλίκων, αφορά σε αναπτυσσόμενες χώρες, νέα συνήθως άτομα, δεδομένου ότι η ευκαιρία νέας μόλυνσης είναι σχεδόν καθημερινή και η άμυνα του οργανισμού μειωμένη, ενώ σε αναπτυγμένες χώρες η νόσος εκδηλώνεται σε άτομα μεγάλης ηλικίας, με ή χωρίς υποκείμενο νόσημα και αφορά αναζωπύρωση παλαιάς φυματιώδους μόλυνσης. Για τον παραπάνω λόγο θεωρείται ότι η χημειοπροφύλαξη Φ.μόλυνσης έχει μικρότερη αξία σε αναπτυσσόμενες χώρες όπου το άτομο μετά την διακοπή της αγωγής, εύκολα επαναμολύνεται. Αντίθετα, σε αναπτυγμένες χώρες όπου η επαναμόλυνση είναι σπάνια, η χημειοπροφύλαξη αποτελεί σημαντικό στοιχείο σε ένα οργανωμένο αντιφυματικό πρόγραμμα.
Τα στοιχεία για τη φυματίωση που δίνονται σε διεθνείς οργανισμούς από την Ελλάδα, δεν είναι ακριβή. Περισσότερες από τις μισές περιπτώσεις φυματίωσης ενηλίκων με θετικά πτύελα, δεν δηλώνονται. Το σύστημα καταγραφής δεν έχει αποδώσει μέχρι αυτή τη στιγμή. Υπολογίζουμε ότι οι περιπτώσεις ενεργού φυματίωσης ανέρχονται σε 25/100000 πληθυσμού και όχι σε 5-7/100000 όπως αναφέρεται σε διεθνή επιδημιολογικά δελτία για τη χώρα μας για το 2000 και το 2001.
Σε ότι αφορά στα παιδιά, σύμφωνα με δημοσιευμένη μελέτη του ιατρείου μας που αφορούσε σύγκριση της 10ετίας του 1980 και του 1990, καταγράφονται τα παρακάτω συμπεράσματα.
Κατά τη δεύτερη δεκαετία στο νομό Αττικής παρατηρήθηκε:
1. Αύξηση της επίπτωσης κατά 28%.
2. Αύξηση παιδιών μεταναστών από 3% σε 47%, στο σύνολο των ασθενών μας.
3. Κύρια επίπτωση επί Ελλήνων από την πρώην Σοβιετική Ένωση, αλλοδαπών από την Ανατολική Ευρώπη (κυρίως Αλβανία), Αφρικανών και Ασιατών. Τελευταία, παρατηρείται αύξηση της προσέλευσης από τις εμπόλεμες περιοχές της Ασίας.
4. Αύξηση της επίπτωσης στο Δήμο Αθηναίων, λόγω της συγκέντρωσης σ'αυτόν του κύριου όγκου των μεταναστών.
5. Το πρόγραμμα προσυμπτωματικής ανίχνευσης φυματιώδους μόλυνσης, αποτελεί πλέον την κύρια πηγή προέλευσης των σθενών του ιατρείου μας.
6. Το ποσοστό των παιδιών με σοβαρή πνευμονική ή εξωπνευμονική φυματίωση, μειώθηκε δραματικά, εξαιτίας της πρώιμης ανίχνευσης.
7. Το ποσοστό ολοκλήρωσης της θεραπείας και συμμόρφωσης στις οδηγίες μας από 73%, είναι σήμερα 93%.
8. Κατά τη δεύτερη δεκαετία ανακαλύφθηκαν 220 ενήλικοι φυματικοί με αφορμή τη νόσο ή τη μόλυνση των παιδιών.
9. Ο κεντρικός χειρισμός από εξειδικευμένο ιατρείο εξασφαλίζει καλύτερη αντιμετώπιση, άριστη συμμόρφωση στις οδηγίες και συστηματικότερη διερεύνηση του περιβάλλοντος.
Από τα παιδιά που παρακολουθούνται στο ιατρείο μας έχουμε εξάγει τους ακόλουθους αριθμούς για νόσο και μόλυνση ανά έτος. Στον πίνακα φαίνεται και ο αριθμός των παιδιών με νόσο ή μόλυνση ανά χώρα προέλευσης.
|
1995 |
1996 |
1997 |
1998 |
1999 |
2000 |
2001 |
2002 |
2003 |
2004 |
2005 |
2006 |
Σύνολο |
288 |
281 |
270 |
234 |
187 |
204 |
156 |
197 |
157 |
197 |
269 |
286 |
Νόσος |
146 |
131 |
126 |
102 |
70 |
60 |
39 |
54 |
30 |
37 |
20 |
24 |
Μόλυνση |
142 |
148 |
144 |
132 |
117 |
144 |
117 |
143 |
127 |
160 |
249 |
250 |
Έλληνες |
234 |
187 |
165 |
120 |
92 |
85 |
78 |
78 |
56 |
52 |
148 |
152 |
Π.Σ.Ένωση |
30 |
40 |
36 |
36 |
42 |
42 |
21 |
24 |
23 |
36 |
39 |
28 |
Αλβανοί |
13 |
24 |
36 |
46 |
28 |
50 |
41 |
48 |
56 |
71 |
69 |
70 |
Αφρική |
4 |
12 |
9 |
14 |
18 |
13 |
2 |
16 |
5 |
12 |
6 |
4 |
Ασία |
2 |
0 |
0 |
0 |
0 |
2 |
4 |
5 |
10 |
5 |
8 |
16 |
Άλλες βαλκαν. Χώρες |
1 |
7 |
6 |
6 |
5 |
5 |
7 |
23 |
4 |
0 |
0 |
0 |
Δ.Ευρώπη |
2 |
8 |
10 |
8 |
2 |
6 |
3 |
1 |
2 |
4 |
2 |
0 |
Άλλες ανεπτυγμ. Χώρες |
2 |
3 |
8 |
3 |
0 |
2 |
0 |
2 |
1 |
17 |
17 |
16 |

ΙΑΤΡΕΙΟ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ
Β' ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ
ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ
Η εικόνα της φυματίωσης στα παιδιά
από το 1995 που άρχισε το screening
φυματιώδους μόλυνσης έως το 2007
|
|
 |
 |
 |
 |
 |
|
Στατιστικά στοιχεία του Ιατρείου Φυματίωσης Παιδικής ηλικίας για το έτος 2007
|
|
 |
|
Το έτος 2007 γράφτηκαν 238 κάρτες (κάρτες 4280-4517), 1 με ελλιπή στοιχεία. Εκ των υπολοίπων 237 προκύπτουν τα παρακάτω στοιχεία
| Χαρακτηρισμός |
Αριθμός καρτών |
| Φ. μόλυνση |
180 |
| Νόσος |
23 |
| Προφύλαξη επαφής |
31 |
| Άτυπα μυκοβακτηρίδια |
3 |
| Σύνολο |
237 |
| Τρόπος ανίχνευσης |
Φ. μόλυνση |
Νόσος |
Π. επαφής |
Άτυπα |
Σύνολο |
| Ανίχνευση |
138 |
14 |
1 |
|
153 |
| Επαφή |
41 |
7 |
30 |
|
78 |
| Κλινική εικόνα |
1 |
2 |
|
3 |
6 |
| Σύνολο |
180 |
23 |
31 |
3 |
237 |
| Χώρα προέλευσης |
Φ. μόλυνση |
Νόσος |
Π. επαφής |
Άτυπα |
Σύνολο |
| Ελλάδα |
91 |
16 |
28 |
2 |
137 |
| Αλβανία |
42 |
4 |
1 |
|
47 |
| Π.Σ.Ένωση |
15 |
1 |
|
|
16 |
| Ανατ.Ευρώπη |
12 |
1 |
1 |
|
14 |
| Δυτ.Ευρώπη |
1 |
|
|
1 |
2 |
| Ασία |
8 |
|
|
|
8 |
| Αφρική |
10 |
1 |
1 |
|
12 |
| Αλλες |
1 |
|
|
|
1 |
| Σύνολο |
180 |
23 |
31 |
3 |
237 |
|
|
 |
 |
 |
 |
 |
|
Στατιστικά στοιχεία του Ιατρείου Φυματίωσης Παιδικής ηλικίας για το έτος 2006
|
|
 |
|
Το έτος 2006 γράφτηκαν 297 κάρτες (κάρτες 3983-4279), 11 με ελλιπή στοιχεία. Εκ των υπολοίπων 286 προκύπτουν τα παρακάτω στοιχεία
| Χαρακτηρισμός |
Αριθμός καρτών |
| Φ. μόλυνση |
250 |
| Νόσος |
24 |
| Προφύλαξη επαφής |
9 |
| Άτυπα μυκοβακτηρίδια |
3 |
| Σύνολο |
286 |
| Τρόπος ανίχνευσης |
Φ. μόλυνση |
Νόσος |
Π. επαφής |
Άτυπα |
Σύνολο |
| Ανίχνευση |
190 |
13 |
1 |
|
204 |
| Επαφή |
41 |
8 |
7 |
|
56 |
| Κλινική εικόνα |
9 |
2 |
|
3 |
14 |
| Σύνολο |
250 |
24 |
9 |
3 |
286 |
| Χώρα προέλευσης |
Φ. μόλυνση |
Νόσος |
Π. επαφής |
Άτυπα |
Σύνολο |
| Ελλάδα |
125 |
17 |
8 |
2 |
152 |
| Αλβανία |
64 |
5 |
|
1 |
70 |
| Π.Σ.Ένωση |
27 |
1 |
|
|
28 |
| Ανατ.Ευρώπη |
15 |
1 |
|
|
16 |
| Δυτ.Ευρώπη |
|
|
|
|
0 |
| Ασία |
8 |
|
|
|
8 |
| Αφρική |
15 |
|
1 |
|
7 |
| Αλλες |
|
|
|
|
0 |
| Σύνολο |
250 |
24 |
9 |
3 |
286 |
|
|
 |
 |
 |
 |
 |
|
Στατιστικά στοιχεία του Ιατρείου Φυματίωσης Παιδικής ηλικίας για το έτος 2005
|
|
 |
|
Το έτος 2004 γράφτηκαν 298 κάρτες (κάρτες 3685-3982), 8 με ελλιπή στοιχεία. Εκ των υπολοίπων 290 προκύπτουν τα παρακάτω στοιχεία
| Χαρακτηρισμός |
Αριθμός καρτών |
| Φ. μόλυνση |
249 |
| Νόσος |
20 |
| Προφύλαξη επαφής |
15 |
| Άτυπα μυκοβακτηρίδια |
6 |
| Σύνολο |
290 |
| Τρόπος ανίχνευσης |
Φ. μόλυνση |
Νόσος |
Π. επαφής |
Άτυπα |
Σύνολο |
| Ανίχνευση |
181 |
8 |
|
|
189 |
| Επαφή |
56 |
7 |
15 |
|
78 |
| Κλινική εικόνα |
12 |
5 |
|
6 |
23 |
| Σύνολο |
249 |
20 |
15 |
6 |
290 |
| Χώρα προέλευσης |
Φ. μόλυνση |
Νόσος |
Π. επαφής |
Άτυπα |
Σύνολο |
| Ελλάδα |
112 |
16 |
14 |
6 |
148 |
| Αλβανία |
67 |
2 |
|
|
69 |
| Π.Σ.Ένωση |
39 |
|
|
|
39 |
| Ανατ.Ευρώπη |
14 |
1 |
|
|
15 |
| Δυτ.Ευρώπη |
2 |
|
|
|
2 |
| Ασία |
8 |
|
|
|
8 |
| Αφρική |
6 |
|
1 |
|
7 |
| Αλλες |
1 |
1 |
|
|
2 |
| Σύνολο |
249 |
20 |
15 |
6 |
290 |
|
|
 |
 |
 |
 |
 |
|
Στατιστικά στοιχεία του Ιατρείου Φυματίωσης Παιδικής ηλικίας για το έτος 2004
|
|
 |
|
Το έτος 2004 γράφτηκαν 232 κάρτες (κάρτες 3452-3684) εκ των οποίων προκύπτουν τα παρακάτω στοιχεία
| Χαρακτηρισμός |
Αριθμός καρτών |
| Φ. μόλυνση |
160 |
| Νόσος |
37 |
| Προφύλαξη επαφής |
32 |
| Άτυπα μυκοβακτηρίδια |
11 |
| Σύνολο |
240 |
| Τρόπος ανίχνευσης |
Φ. μόλυνση |
Νόσος |
Π. επαφής |
Άτυπα |
Σύνολο |
| Ανίχνευση |
110 |
15 |
|
|
125 |
| Επαφή |
50 |
20 |
32 |
|
102 |
| Κλινική εικόνα |
|
2 |
|
11 |
13 |
| Σύνολο |
160 |
37 |
32 |
11 |
240 |
| Χώρα προέλευσης |
Φ. μόλυνση |
Νόσος |
Π. επαφής |
Άτυπα |
Σύνολο |
| Ελλάδα |
38 |
14 |
17 |
10 |
79 |
| Αλβανία |
66 |
5 |
1 |
|
72 |
| Π.Σ.Ένωση |
30 |
6 |
5 |
|
41 |
| Ανατ.Ευρώπη |
9 |
4 |
2 |
|
15 |
| Δυτ.Ευρώπη |
2 |
2 |
1 |
|
5 |
| Ασία |
3 |
2 |
2 |
1 |
7 |
| Αφρική |
9 |
3 |
1 |
|
13 |
| Αλλες |
3 |
1 |
4 |
|
8 |
| Σύνολο |
160 |
37 |
32 |
11 |
240 |
|
|
 |
|
|